I home
      I reisverhalen
      I congo
      I matonge
      I memisa
      I helpende handen
      I flandrien
      I literatuur
      I links
      I contact

Wie vandaag in Brussel rondkuiert botst om de haverklap op grootschalige monumenten waar geld (bloed?) van Congo aankleeft. Denk maar aan het Justitiepaleis, Jubelpark, Koninklijk Paleis, Afrikamuseum (Tervuren) of de Koninklijke villa en paardenrenbaan in Oostende. Toegegeven onze hoofdstad zou er een stuk minder fraai uitzien zonder de inbreng van Koning-bouwer Leopold II. Toch laten zijn bouwsels een wrange bijsmaak achter. Want gefinancierd met de leegroof van Congo. 

Congo laat niet alleen een stenen spoor na in onze hoofd-stad. De Matongéwijk is nog steeds dé ontmoetingsplaats voor Afrikanen in Brussel. Het gonst er van leven, cafés, terrasjes, winkeltjes, restaurantjes, kapsalons … Maar nu even terug naar het begin:

Tijdens een conferentie in 1884 waarbij niet één Afrikaan aanwezig is komt de Congo in handen van Koning Leopold II van  België. Bedoeling is ‘de inheemse bevolking te laten profiteren van zijn menslievendheid en de bestrijding van de Arabische slavenhandelaars’. Dat het net iets anders is gelopen weten we ondertussen. Congo wordt gretig leeggezogen. Het land is ontzettend rijk aan grondstoffen: Ivoor, rubber, koper, kobalt, Tin, Uranium,…

In Brussel rinkelt de kassa terwijl de inheems bevolking goedkope of gratis arbeid levert. Verschillende  bronnen hebben het over een schrikbewind. De keiharde repressie en de penibele arbeidsomstandigheden maken tussen de vier en acht miljoen dodelijke slachtoffers.

Na de overdracht van Kongo Vrijstaat aan de Belgische overheid verbeteren de omstandigheden wel lichtjes maar de winstmarges van de bedrijven blijven pieken. Het is goed om weten dat België zijn welvaart in grote mate te danken heeft aan de uitbuiting van zijn voormalige kolonie.

Blijft er natuurlijk ook nog de schimmige rol die België speelt bij de eliminatie van Patrice Lumunba, de eerste democratisch verkozen premier van het land. Later zal ons land jarenlang dictator Mobutu steunen. In welke staat hij zijn land heeft achtergelaten weten we ondertussen.

 

De jaren negentig worden vooral gekenmerkt door conflicten en burgeroorlog. De internationale gemeenschap kijkt enigszins verveeld de ander kant uit. Dit alles maakt dat België dus wel degelijk een historische verantwoordelijkheid heeft ten opzichte van zijn voormalige kolonie.

Vandaag is de houding van Congolezen ten opzichte van de kolonisatie heel duaal. Heel wat Afrikanen zien de periode als een tijd van bezetting en repressie… Anderen blikken met enige heimwee terug naar het ‘Congo des Belges’ dat gelijkstaat met stabiliteit en relatieve rijkdom.