I home
      I reisverhalen
      I congo
      I matonge
      I memisa
      I helpende handen
      I flandrien
      I literatuur
      I links
      I contact

‘De geest van Leopold II en de plundering van de Congo’ (Adam Hochschild): Het schokkende relaas van hoe Leopold II Congo in zijn bezit kreeg. Stanley die met spiegeltjes en kraaltjes stamhoofden weet te overtuigen tot overdracht van de soevereiniteit van hun gebied aan Leopold. De baldadigheden, dwangarbeid, de uitbuiting, het gebruik van de Chicotte. De internationale mensenrechtencampagne die er op volgt. Leest als een trein, een must.

‘Onze Congo? Congolezen over de kolonisatie’ (Bambi Cuppens): Zoek maar eens een boek over hoe de Congolezen nu tegen die hele kolonisatie aankeken. Dit dunne boekje is het enige dat ik gevonden heb. Grappig is dat zowel de Congolezen als de Belgen schrik hadden dat de anderen hen gingen opeten.

‘Wandelen naar Kongo’ (Lucas Catherine): De auteur wandelt langsheen koloniaal erfgoed. Er zijn nog tal van sporen terug te vinden van gebouwen en monumenten die refereren naar die periode. Vooral in Brussel natuurlijk, maar ook elders.

‘Kisangani, verloren stad’ (Walter Zinzen): De voormalige journalist en Afrikakenner keert terug naar het vroegere Stanleystad. Hij haalt herinneringen op aan toen en verteld over wat hij nu meemaakt.

‘El Negro en ik’ (Frank Westerman): Als ik me niet vergis heeft Westerman met dit boek de Gouden Uil gewonnen. Terecht trouwens. De auteur komt oog in oog te staan met een opgezette ‘neger’- el negro. Hij gaat op zoek naar de identiteit van el negro. Het boek vertelt veel over onze vroegere beeldvorming ten opzichte van Afrikanen.

‘Termietenheuvels in de savanne’ (Chinua Achebe):  Pareltje van de Nigeriaanse grootmeester. Drie vrienden komen plots in het centrum van de macht te zitten. Dan slaat het wantrouwen en de paranoia toe. Hij schrijft telkens vanuit het standpunt van één van de drie. Naar verluidt is het boek kenmerkend voor het politieke reilen en zeilen in veel Afrikaanse landen.

‘De geograaf van de paus - Leo Africanus’ (Amin Malouf): Historische roman over dit wonderbaarlijke personage. Die geboren wordt in het laatste sultanaat in Granada. Dan met alle andere Moren uitgedreven wordt. Zich in Fez tot raadsman van de sultan opwerkt, diplomatieke en handelsreizen naar Timbouktou, Istranbul en Caïro onderneemt. Uiteindelijk als slaaf gevangen wordt genomen door piraten, aan het hof van de paus beland. Hij wordt zelfs diens aangenomen  zoon en krijgt de naam De Medici. Enfin, je krijgt een hele brok geschiedenis te verwerken, maar door de sappige vertelstijl van Amin Malouf uiterst leesbaar.

‘Marokko achter de schermen’ (Steven Adolf): Zeer goede introductie voor de Marokkonitwit. Hij vertelt over de Berbers of liever Amazich. Hoe er een sultanaat tot bloei kwam in Fez na de verdrijving van de Arabieren uit Andalusië. De handel die ontstaat met de VOIC (Nederland). Later de pogingen tot kolonisering, de jaren van lood onder Hassan II, de moord op Mehdi Ben Barka tot de kiem van hoop die oplaait onder Mohamed VI.

‘Wat is de wat?’ (Dave Eggers): Of de autobiografie van Valentino Achack Deng. Magistraal epos over het leven van Achak Deng, één van de lost boys van Soedan. Hoe hij samen met een heleboel andere kinderen op de vlucht slaat door en voor het geweld. Het boek is soms erg pijnlijk. Bijvoorbeeld als een groep kinderen op de vlucht naar Ethiopië naar een vliegtuig loopt dat een lading lost. 'Ha voedselpakketten' denken ze, 'dat kennen we'…uiteindelijk blijken het bommen te zijn. Toch zijn er ook veel grappige momenten, als Achack in het vluchtelingenkamp voor het eerst een blanke ziet. Iedereen schudt van het lachen, ze denken dat die mens binnenstebuiten gedraaid is. Het boek werkt voortdurend met flashbacks, Achack is ondertussen in de States en heeft het ook daar niet gemakkelijk. Een van de beste boeken die ik het afgelopen jaar gelezen heb. Ik denk dat het verhaal van Achak representatief is voor dat van veel kindvluchtelingen in Afrika.

‘Weg uit Congo’ (Peter Verlinden): Het verhaal van de Belgische kolonialen die soms halsoverkop zijn vertrokken uit Congo. Vaak alles wat ze hadden opgebouwd achterlatend. De auteur verzamelt getuigenissen. Het boek leert dat er door het feitelijk systeem van apartheid geen plotsklapse gelijkwaardigheid mogelijk was. Jammer dat er zo weinig Congolese getuigenissen aan bod komen. Maar wel verdienstelijk.

‘Islam voor ongelovigen’ (Lucas Catherine): Dit boek vertelt vrij gedetailleerd de geschiedenis van de Islam. Daarbij wordt er geen enkel taboe uit de weg gegaan, zoals bijvoorbeeld de opkomst van het extremisme, de positie van de vrouw etc. Het is een tikkeltje academisch geschreven en de tekst wordt verzwaard door een overvloed aan data en feiten. Toch heb ik er al veel plezier aan beleefd. In moslimlanden kan je zo al eens koketteren met je kennis van hun geloof.

‘Afrika - Liefdesverklaring aan een continent in doodsnood’ (Stephen Lewis): Jarenlang was deze man VN-gezant voor Afrika. Hij zit mee aan tafel met de Wereldbank, IMF en andere grote spelers. Hij beschrijft hoe nefast hun strategieën voor Afrika zijn. Opmerkelijk openhartig boek voor iemand ‘from within’.

‘Fietsen doorheen de Sahara en West-Afrika’ (Frank Rijmen): Deze zot maakt er een sport van om in Afrika zo veel mogelijk ofroad te fietsen. Wat maakt dat hij soms dagen zijn fiets door het zand of over stenen moet sleuren. Daar bedank ik feestelijk voor. Maar het geeft wel moed, als die pipo dat op die manier kan.

‘Sahara’ (Michel Palin): Ik heb het soms nogal moeilijk met de manier waarop documentairemakers het leven van mensen binnenvallen, hun beelden schieten en weer weg zijn. Michel Palin is oprecht geïnteresseerd, benadert de mensen zeer respectvol en gebruikt zelfs het openbaar vervoer. Ondanks mijn voorbehoud toch met veel plezier naar gekeken.

‘Congoriver’ (Thiery Michel): Wondermooie docu over het leven op en rond de machtige Congorivier, de levensader van Congo. De crew leeft tussen de gewone mensen op het veerpond, ze volgen de congorivier van de monding tot de bron. Een absolute, absolute aanrader.

Mee voor onderweg:

‘West Africa’ (Lonely Planet): Gewoon de meest handige en compacte gids over de regio. Let wel Lonely Planet is niet de bijbel, hij dient enkel ter ondersteuning. Dood aan de reizigers die zich enkel hierop baseren. Het resultaat is meestal dat de getipte hotels en plekjes dalen in kwaliteit en ook duurder worden.

‘Afrika en het failliet van de natiestaat – The Black Man’s Burden’ (Basil Davidson): Eind jaren vijftig kijken de Afrikaanse volken vol optimisme uit naar hun op handen zijnde onafhankelijkheid. Ruim veertig jaar later verkeert Afrika in diepe crisis. Dit boek gaat op zoek naar de oorzaken.

‘Transit’ (Bas Vlugt): Roman die zich afspeelt in West-Afrika. Over een fotograaf die de kans krijgt een geheime dans in beelden te vangen. Als wederdienst moet hij een jongeman meenemen naar Parijs. Een reisverhaal.

‘Reinventing Order in Congo - How people respond to state failure in Kinshasa’ (Theodore Trefon): Titel spreekt voor zich.