I home
      I reisverhalen
      I congo
      I matonge
      I memisa
      I helpende handen
      I flandrien
      I literatuur
      I links
      I contact

Desert Blues

De Westelijke Sahara biedt een vreemd schouwspel. De droogste dorheid en het natste water ontmoeten elkaar. De weg slingert tussen links een zee van zand en rechts een woestijn van water. Vijfduizend kilometer korrels en 8000 kilometers druppels zoenen elkaar. De overgang verloopt abrupt. De Sharavlakte stort naar beneden, de oceaan beukt onophoudelijk tegen metershoge, steile klifrotsen. Tergend langzaam verricht ze haar eroderende werk.

Het gebied raakt steeds dunner bevolkt, steden en dorpen liggen almaar verder uit elkaar. Het is dus letten op de voedsel- en watervoorraad. Soms komt er hulp uit onverwachte hoek. De Saharavissers! Met touwladders klimmen ze langs de klifrotsen naar beneden, om met lange stokken, bijvoorbeeld octopussen te vangen. Daar krijg je een goede prijs voor. Maar wel levensgevaarlijk. Breuken en dodelijke ongevallen horen bij de beroepsrisico’s. Ze kamperen telkens enkele weken in bouwvallige hutjes. Ver van familie en vrienden, aan de rand van het water. 1 keer per dag passeert er een auto om de vangst van de dag op te halen en te voorzien in de nodige levensmiddelen. Als de zee echt te woelig is doden ze de tijd met staren naar de woelige en machtige oceaan of als ze zich omdraaien met hun ogen te laten verdwalen in de leegte van de woestijn. De mens is nietig in vergelijking met de kracht van de natuur, dat beseffen deze vissers maar al te goed.

Die avond zijn we te gast bij Lashar, hij stamt uit een echt vissersgeslacht. De techniek om bijvoorbeeld octopussen aan de haak te slaan wordt van vader op zoon overgebracht. Fier toont hij zijn materiaal. Lashar is net dertig, heeft warme gelaatstrekken en een zachte stem. Hij zal de vis klaar maken, als wij voor een slaatje zorgen. Eerst steekt hij wat hout in de fik, om daarna op de smeulende resten sardienen te bakken. Denk nu niet aan die sardientjes die je bij ons wel eens in een blik vind of zo. Neen het zijn vette vissen, zo groot als forellen. Zo op hout gebakken zijn ze onweerstaanbaar lekker.

De desolaatheid van de woestijn straalt af op de mensen. Er hangt altijd een soort melancholie omheen en daar houd ik wel van. Daarbovenop komt nog eens dat de Saharawi’s al meer dan dertig jaar vechten voor een onafhankelijke westelijke Sahara. Dat gebeurt voornamelijk via de bevrijdingsorganisatie Polisario.  Misschien tijd voor een streepje geschiedenis:

Tot 1974 bezette Spanje, dat vroeger ook stukken Marokko in bezit had, de Westelijke Sahara. De bevolking kwam hiertegen in opstand en de Spanjolen zagen zich genoodzaakt tot terugtrekking. De Westelijke Sahara werd autonomie beloofd. Vanaf het moment dat de Spanjolen weg waren vielen Mauritanië en Marokko het gebied binnen. De guerrillastrijd woedde voort en in 1979 ondertekenden het bewind in Nouakchott en Polisario een vredesakkoord. Voor Marokko het sein om ook een deel van de Mauritaanse zone te bezetten. Waarom nu al dat gedoe om een lapje woestijngrond? Wel voor de kusten vind je van de meest visrijke waters ter wereld. Tussen haakjes, vandaag geeft Marokko deze visgronden in concessie aan de Europese Unie. Industriële vloten uit oa Spanje en Italië vangen zo gigantische hoeveelheden vinnen. Logischerwijs blijft er minder over voor Saharavissers gelijk onze vriend Lashar. Met zijn touwladdertje en lange stok…

Verder zitten er heel wat mineralen in de grond, vooral fosfaten. En men hoopt nog steeds om er ooit olie te vinden. Lekkers genoeg dus voor een imperialistisch onderonsje.

Sindsdien blijft de opstand voortduren. Marokko bestuurd het gebied met harde hand en mensenrechtenorganisaties rapporteren nog altijd jaarlijks over de vele schendingen. Het Marokkaanse leger krijgt soms rake klappen. Mensen slaan op de vlucht en leven nu al meer dan dertig jaar in vluchtelingenkampen, net over de grens met Algerije. En wat doen fascistische despoten (HassanII, vorige koning) als ze het echt niet meer weten. Juist, muren bouwen. Tweeduizendzevenhonderd kilometer lang. Verrassingsaanvallen vanuit de vluchtelingenkampen zijn nu quasi onmogelijk geworden. In 1991 komt er een staakt het vuren. De VN werken een regeling uit en 1992 zou er een referendum georganiseerd worden waarbij de bevolking zich mag uitspreken over zelfbeschikking. Dan komt er een gigantisch Marokkaanse lobbymachine op gang. En tot op de dag van vandaag blijft dat referendum dode letter. Naar de argumenten uit Rabat, illegale migratie - strijd tegen het terrorisme, hebben ze in het Westen wel oren. Ondertussen lokt de Marokkaanse overheid al jaren eigen burgers naar de woestijnstreek. Nieuwe steden en dorpen worden opgericht, de nieuwkomers moeten omzeggens geen belastingen betalen. Als het dan ooit tot een referendum komt…. De raakpunten met de Palestijnse zaak zijn overweldigend. Toch blijft het in de media oorverdovend stil, wat een contrast. Wie bekommert zich vandaag nog om het lot van enkele honderdduizenden Saharawi’s?

De verlatenheid van de woestijn, de melancholie en zachtmoedigheid van de mensen. Het doet ook bij mij een verlangen ontstaan naar een alleen-op-de-wereld-gevoel. Daan en ik gaan ieder een weekje alleen de confrontatie met dit woest stukje natuur aan. Het zullen zes dagen vol tegenwind worden. Het fijne woestijnzand kruipt in de oren en neusgaten. Tent, kleren en slaapzak. Wroeten tegen amper 10kilometer per uur. Maar er is niets, helemaal niets voor, achter of langs je. Je moet dus doorbijten, effe karakter tonen. De Sahara geeft zich niet zomaar gewonnen. Nog een kleine 1000kilometer tot Noukchott en we zijn er vanaf. Hopelijk draait de wind eindelijk eens in de rug, insh’Allah…

Logboek :

X staat voor middle of nowhere

16/11 : Marbella-Gibraltar : 77km

17/11 : Gibraltar-Tanger : 31km fietsen + 3u bootje varen, slapen bij drugssmokkelaar

18/11: dagje Tanger

19/11: Tanger-Sah’l: 88km, kamperen in bosje

20/11: Sah’l-Souk El Arba: 84km, Chez Adil, gestopt voor de regen

21/11: Souk El Arba-Kenitra: 82km, hotel

22/11: Kenitra-Rabat: 39km, jeugdherberg

23,24/11: Rabat: regenpauze

25/11: Rabat-Casablanca: 94km, hotel

26/11: Casablanca-X: 57km, kamperen in de duinen

27/11: X-Ouled Ghanem: 101km: bij fellah(boer) Mohamed

28/11: X-Safi: 98km: hotel

29/11: Safi-X: 78km: kamperen achter heuvelkam

30/11: X-Essouira: 47km, studio

01,02/12: Essouira: toeristje spelen

03/12: Essouira-Estoufla: 90km, kamperen in rotsweide

04/12 : Estoufla-X : 106km, zandveld bij dorp

05/12 : X-Tiznit : 77km, hotel

06/12 : Tiznit-Sidi Ifni : 76km, hotel

07/12 : Sidi Ifni, uitziekdag Daan

08/12: Sidi Ifni-Guelmin: 61km, oponthoud bezoek koning, slapen bij kamelenhandelaar

09/12: Guelmin-Tantan (25km ervoor): 104km, tent gsm-mastbewaker

10/12: Tantan-Larigad: 108km, hut Lashar de Saharavisser

11/12 : Larigad-X : 87km, tussen de zandduinen

12/12: X-Tah: 91km, Truckershotel

13/12: Tah-Laayoune: 70km, hotel

14/12: Laayoune: fietsen kuisen + rondhangen

15/12: Laayoune-Lemsid: 111km, tankstation

16/12: Lemsid-Aouziouerd: 114km, hok gsm-mastbewaker

17/12: Aouziouerd-Echtoucan: 118km, tankstation

18/12: Echtoucan-X: 98km, achter zandberg

19/12: X-Dahkla: 62km, hotel

20,21: Dahkla
 

Totaal: 4853km

terug